Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Du ký TQH

Trần Quang Hải: Chuyến đi dạy hát đồng song thanh tại Montréal, Canada, 2002

Chuyến đi dạy hát đồng song thanh tại Montreal , 21-28 tháng 5, 2002
Mỗi lần đi dạy hay đi trình diễn ở bất cứ nơi nào, tôi đều tìm cách gặp gỡ người đồng hương .
Lần này sang Montreal (Canada) theo lời mời của anh Bernard Dubreuil, người học trò học hát đồng song thanh với tôi năm 1987 tại Paris (Pháp ), tôi dạy hai lớp hát đồng song thanh tại Montreal cho 40 học trò , đa số là ca sĩ và nhạc sĩ Gia nã đại từ 22 tới 27 tháng 5, 2002 . Kết quả của việc dạy hát là tất cả học trò đều hát được và ban tổ chức dự trù mời tôi trở qua Montreal vào năm 2003 trong một khung cảnh của đại hội liên hoan quốc tế về giọng hát .
Trong phạm vi của bài du ký này , tôi chỉ nhấn mạnh về việc gặp gỡ với các bạn Việt Nam thôi .

Gặp các bạn trong nhóm Sáng tác

Nhóm sáng tác âm nhạc ( nhomsangtac@yahoogroups.com) do một số người yêu nhạc họp lại với nhau để có dịp trao đổi những sáng tác nhạc qua hệ thống mạng lưới (internet) . Hội gồm có khoảng 15 hội viên giới hạn để có thể trao đổi dễ dàng và học hỏi lẫn nhau . Ở Montreal có Bảo Trâm, với các anh Mai Anh Tuấn, Bùi Tiến Hoàng . Còn tôi là hội viên ở Pháp sang .

Mai Anh Tuấn và anh Bùi Tiến làm việc cho ngành vi tính của trường đại học . Lúc trước 1975 được du học ở Tân Tây Lan . Cả hai đều yêu nhạc và thơ . Anh Mai Anh Tuấn đã xin nghỉ ở sở để đưa tôi đi chơi, thăm phong cảnh , đi du hành trên tàu như những du khách ngoại quốc .

Một buổi họp mặt được tổ chức tại nhà anh Mai Anh Tuấn và chị Diệu Hạnh (Mai Anh Tuấn phu nhân ) đã quy tụ đủ mặt các hội viên của nhóm Sáng Tác (vợ chồng anh Bùi Tiến, vợ chồng Triệu / Bảo Trâm). Ngoài ra có vợ chồng anh Nam chị Kim Dung , và người cô ruột của tôi là Cô Tư Ngọc Sương . Tuy mới gặp nhau lần đầu mà tôi có cảm giác như đã quen từ lâu . Sự giao cảm nhanh chóng này có lẽ là chúng tôi có cùng một sở thích chung là âm nhạc . Trong buổi cơm thân mật gia đìng được thưởng thức các thức ăn Việt thuần túy như bánh cuốn chả lụa , chạo tôm, chả giò . Món chè do chị Diệu Hạnh nấu . Tôi được thưởng thức một vài sáng tác nhạc của Bảo Trâm .

Sau buổi gặp gỡ đầu tiên này vào ngày thứ sáu 24 tháng 5, cô em gái tinh thần của tôi là Bảo Trâm cũng tha thiết muốn mời tôi tới nhà dùng cơm trước khi tôi trở về Pháp . Anh Bùi Tiến xin nghỉ một ngày (thứ hai 27 tháng 5) để làm tài xế đưa tôi đi gặp bạn bè và giới thiệu một vài địa điểm hữu tình của Montreal trước khi đưa tôi lại nhà Bảo Trâm .

Tôi quen em Bảo Trâm khi Trâm còn ở Pháp vào cuối thập niên 70 cho tới ngày Trâm sang Canada lập gia đình cách đây vài năm . Bảo Trâm là một ca sĩ có giọng hát trầm, rất ướt át và lại có tài viết nhạc với những ca khúc du dương . Bảo Trâm đãtrình diễn tại Montreal vào đầu năm 2002 với một chương trình one woman show và đã hát gần 20 bài đa số là nhạc của Bảo Trâm . Buổi hát đánh dấu một thành công lớn theo một chiều hướng mới trong việc trình diễn nhạc mới Việt Nam . Ngoài ra Bảo Trâm còn có tài làm những trang nhà (homepage cho website) rất đẹp . Trang nhà của tôi (www.tranquanghaịnet) là do Bảo Trâm thực hiện và coi sóc . Nếu các bạn muốn biết rõ tài của Bảo Trâm thì chịu khó thăm trang nhà của tôi thì sẽ rõ .

Một lần nữa , các bạn trong nhóm Sáng tác có dịp gặp nhau thêm một lần nữa, hàn huyên , nghe nhạc và siết chặt thêm tình bằng hữu . Tôi rất vui đưọc làm quen với hai người bạn rấ t cởi mở là Mai Anh Tuấn và Bùi Tiến . Anh Bùi Tiến trước ở Saigon làm việc cho đài truyền hì nh VN . Giờ đây sang Canada , ngoài việc làm chánh thức về vi tính, anh còn là một nhà thơ có tiếng ở Montreal và cộng tác với báo Nghệ thuật do nhạc sĩ Lê Dinh chủ trương . Anh Bùi Tiến đã bỏ nguyên một ngày để đưa rước tôi và cả ngày hôm sau để đưa tôi ra phi trường . Tôi có được anh đưa về nhà của anh để anh nhờ cháu trai thu hình tôi biểu diễn đàn môi, gõ muỗng và hát đồng song thanh để giữ làm kỷ niệm . Thật vô cùng cảm khích trước lòng tốt của các bạn

Sau ngày gặp gỡ đầu tiên với anh Bùi Tiến , anh ấy có viết tặng tôi một bài thơ tứ tuyệt như sau :

Bốn bể năm châu trổ tài danh
Sự nghiệp vẻ vang đã đạt thành
Ddất Pháp rạng ngời tia Bắc Ddẩu
Trời Na m rạng rỡ tiếng song thanh


Vài hôm sau tôi họa lại bài thơ của anh Bùi Tiến

Gặp anh Bùi Tiến đã nghe danh
Ngưỡng mộ tài năng hội ngộ thành
ỡ Mộng Lệ ữ hà n huyên luôn nhớ mãi
Cảm ơn lời chúc dạ nhàn thanh
.

Các đài phát thanh Việt Nam và Canada phỏng vấ n


Tôi vừa tới Montreal là đã có hai đài phát thanh muốn phỏng vấn . Ddò là đài Tiếng Nước Tôi ở Dallas , Texas, làm một cuộc phỏng vấn trực tiếp vào sáng thứ hai 27 tháng 5, 2002 từ 11giờ tới 11giờ30 sáng do Việt Hùng và Bạch La đảm trách . Tôi được hỏi về huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh do tổng thống Pháp Jacques Chirac ban tặng và về chuyến đi sang Montreal .

Đài phát thanh Á Châu Tự Do (Free Asia Radio) từ Washington D.C. do anh Nguyễn Mạnh Tiến phỏng vấn 12 phút để thực hiện một chương trình đặc biệt về tôi nhân dịp tôi được huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh của Pháp . Chương trình này được thu vào ngày thứ hai 27 tháng 5, và đưọc phát trên làn sóng điện trên toàn thế giới vào trưa thứ bảy 1 tháng 6 .

Ở Montreal, đài phát thanh CIBL (FM 101.50 MHz) đã làm hai chương trình phỏng vấn trực tiếp về môn hát đồng song thanh và các loại đàn môi . Hôm 23 tháng 5, tôi được anh Michel hỏi về quá trình âm nhạc trong gia đình của tôi (5 đời nhạc sĩ ) và sự học hỏi âm nhạc của tôi từ khi ở Việt Nam tới khi sang Pháp và sự nghiệp nhạc của tôi tại trong 40 năm qua .
Một chương trình thứ hai cũng của radio CIBL (FM 101.50 MHz) trong một chương trình phỏng vấn trực tiếp từ 19 giờ tới 19giờ30 chuyên về nhạc cổ truyền thế giới . Lần này tôi giải thích về phương pháp dạy hát đồng song thanh của tôi , chứng minh sự hiệu quả của kỹ thuật dạy hát với hai học trò chỉ mới 10 tuổi và chỉ cần có 2 phút là có thể hát được hai giọng cùng một lúc . Một người học trò khác chỉ với vài giờ học là có thể hát thành giai điệu với bồi âm .

Cô Tư Ngọc Sương

Cô Tư Ngọc Sương sang định cư ở Montreal cũng gần 20 năm nay . Cô là em gái của GS. Trần Văn Khê(ông thân tôi ) và Quái Kiệt Trần Vă n Trạch (chú của tôi , tôi gọi là Chú Ba , và trong giới nghệ sĩ Việt Nam thường gọi là anh Ba) . Ít ai biết Cô tôi từng là ca sĩ vào đầu thập niên lấy tên là Thủy Ngọc . Nhưng chỉ hát một vài năm rồi từ giã sân khấu để ở nhà lo dạy dỗ giáo dục các con . Cô đã có thâu bài ỡ Thiếu nữ Việt Nam ữ (nhạc và lời Lưu Hữu Phước) vô trong dĩa 78 vòng . 50 năm qua, tiếng hát của cô tôi vẫn còn văng vẳng trong lỗ tai của tôi vì tôi may mắn còn giữ dĩa hát này ở nhà .

Năm 1994, cô tôi có đứng ra tổ chức và đứng ra làm MC cho một chương trình nhạc gia đình lấy tên là ỡ Chương trình Sầm Giang ữ một tháng sau khi chú tôi từ trần (12 tháng 4, 1994) . Ddây là một chương trình duy nhứt khó có thể thực hiện lần thứ nhì vì đã quy tụ Ba tôi (GS Trần Văn Khê), cô tôi (Ngọc Sương), vợ tôi (nữ ca sĩ Bạch Yến), và tôi (Trần Quang Hải), với sự tham gia của nhạc sĩ Hoàng Nam (bạn học cùng lớp với tôi ở trường quốc gia âm nhạc Saigon), nhạc sĩ Lưu Bình và vợ là nữ ca sĩ Mỹ Dung (cả hai là suôi gia với cô Tư Ngọc Sương ) . Chương trình này đã thu hút trên một ngàn khán giả . Có chiế u một đoạn phim video lúc chú Ba Trạch trình diễn ở Cali . Gia đình họ Trần lần đầu tiên hội đủ trên sân khấu tỉnh Montreal và không có bao giờ làm lại được như thế hay không?

Lần này sang , tôi có gọi điện thoại cho Cô tôi nhưng lại đi vắng . Buổi chiều hôm tôi mới tới là cô tôi gọi lại cho tôi ngay để hẹn gặp nhau . May cho tô i là ngày hôm sau khi tôi tới Montreal , tôi không có làm việc ngay , cho nên tôi có thì giờ đi gặp Cô tôi tại tiệm Phở Minh ở đường Saint Laurent ngay trong phố Tàu . Anh Mai Anh Tuấn đã đưa tôi tới tiệm Phở Minh để tôi gặp Cô tôi . Tiệm Phở Minh ( 1021 Saint Laurent , Montreal) nổi tiếng về bánh xèo rất ngon, rất dòn và rất nhiều thịt tôm . Chỉ cần ăn một cái là đủ no . Tôi lại làm luôn hai cái bánh xèo, ăn 4 bánh khọt , uống càphê sữa đá . Ai nấy đều trố mắt nhìn ngạc nhiên vì không nghĩ là tôi có thể ăn nỗi hai cái bánh xèo trong một bữa ăn . Nơi đây còn có trưng bày tranh để bán của các họa sĩ ở Montreal , và đôi khi có tranh của Trịnh Công Sơn . Có cô Thúy (biết Ba tôi lúc bà mới có 11 tuổi tại Saigon, cách đây gần 55 năm ) là bạn của cô Tư cùng đi nên tôi gặp cả hai . Cô tôi và tôi có nhiều kỷ niệm lúc tôi còn nhỏ , cho nên tôi rất thương Cô tôi . Sau kỳ gặp đầu tiên sau gần 8 năm vắng bóng , tôi rất sung sướng thấy Cô tôi vẫn mạnh khỏe , nhanh nhẹn và vẫn còn hoạt bát như xưa .
Tôi có dịp đưa cô tôi đi gặp các bạn trong nhóm sáng tác , và gặp các bạn trong nhóm báo Nghệ Thuật tại nơi hẹn hà ng tuần lấy tến là ỡ Quán Cóc ữ .


Gặp nhạc sĩ Lê Dinh và thân hữu

Lần này sang Montreal, tôi có dịp gặp nhạc sĩ Lê Dinh , người mà tôi chỉ nghe tiếng qua một số bài nhạc nổi tiếng ở miền Nam như ỡ Nỗi buồn Châu Pha ữ, ỡ Mưa trên phố Huế ữ(soạn chung với nhạc sĩ Minh Kỳ) . Anh Lê Dinh sinh năm 1934 tại Gò Công, đã viết nhạc từ nă m 1956 với hơn 200 bài . Có một giai đoạn đã hợp tác với hai nhạc sĩ khác lấy tên là Lê Minh Bằng (Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng) .
Sang tỵ nạn ở Montreal năm 1978 , anh đã xuất bản hai tập nhạc ỡ Tuyển tập tình ca Lê Dinh ữ năm 1996 gồm 20 ca khúc , và ỡ tuyển tập tình ca Lê Dinh, quyển 2 ữ năm 2001 cũng gồm 20 bài . Ngoài ra anh đứng ra chủ trương tờ nguyệt san ỡ Nghệ Thuật ữ chuyên về nhạc và sinh hoạt nghệ thuật việt nam ở Canada và hải ngoại .

Trước khi sang Montreal, tôi có liên lạc với anh Lê Dinh , nhờ anh nhạc sĩLê Mộng Nguyên (tác giả bản Trăng Mờ Bên Suối ) là bạn của anh Lê Dinh màcũng là bạn của tôi .
Lần đầu tiên gặp anh Lê Dinh tại nhà hàng ỡ La Merveille du Viet Nam ữ do bà Nă m , em gái của ông Nguyễn Tấn Ddời, làm chủ . Ddây là một trong vài tiệm cơm Việt Nam có tiếng ở Montreal , nấu rất ngon và được khách Việt và Canada chiếu cố . Tiệm được phát triển thêm với một quày hơn 100 món ăn mỗi ngày cho khách . Ngoài ra các cô chiêu đãi viên đều mặc áo dài tha thướt . Nhà hàng có trang nhà (www.lamerveilleduvietnam.com) để vào thăm viếng để biết các món như thế nào , và có thể đặt mua thức ăn để giao tận nhà. Hôm nay chỉ có 4 người gồm anh Lê Dinh, bác sĩ Trọng , anh Bùi Tiến và tôi . Thực đơn gồm có gỏi tôm , chim cúc quay, tôm càng rim . Tôi uống cafe sữa đá , sau đó uống bia Budweiser . Anh Lê Dinh tánh tình hiền hòa, cởi mở , và quý bạn . Tuy mới gặp nhau lần đầu nhưng tôi có cảm tình với anh Lê Dinh . Anh Lê Dinh tặng tôi 2 quyển nhạc tình ca của anh xuất bản ở Montreal để tôi hiểu thêm nhạc của anh . Ngoài ra anh có tặng tôi một vài số báo ỡ Nghệ Thuật ữ trình bày rất trang nhã .

Qua ngày hôm sau (thứ ba 28 tháng 5, 2002) , tôi tới Quán Cóc , một nơi tụ họp bạn bè hàng tuần để ỡ đấu láo ữ với nhau giữa bạn bè . Hầu hết các văn nghệ sĩ Việt Nam khi tới Montreal đều tới Quán Cóc để gặp bạn bè . Tôi tới đón Cô Tư Ngọc Sương để đi tới Quán Cóc ở tại một nhà hàng ỡ Thảo ữ, 2663 Ontario Est, Montreal, QC (gần metro Frontenac) . Nơi đây anh Lê Dinh dùng làm nơi hẹn hàng tuần với các nhậu ỡ lai rai ữ (cánh gà chiên bơ, cá nướng , tôm rang muối, cua rang muối). Tôi ăn món suông , uống bia . Các bạn được mời tới chỉ có một số nhỏ với các anh Lê Dinh, Bùi Tiến , BS Trọng , anh Hoàng Lê , cô Tư Ngọc Sương . Ddặc biệt có chị Minh Tâm, một nhà thơ ở Paris sang Canada thăm con và có mặt trong buổi gặp gỡ này . Nhạc sĩ Phạm Ddức Thành chuyên về nhạc cổ Việt Nam, đàn bầu, có ghé ngang chào tôi và giao cho tôi một CD để tôi nghe một bài thơ do Ba tôi ngâm với phần hòa âm của Ddức Thành .
Tôi quen Ddức Thành khi còn ở bên Ddức . Sau khi Ddức Thành cùng vợ sang Canada lập nghiệp thì có nhiều phương tiện phát triển . Hiện nay , Ddức Thành tham gia thu thanh, có phòng thu thanh riêng, thực hiện các băng video dạy đàn tranh, ngâm thơ, hát dân ca , vvẨ
Tôi rất tiếc không có dịp gặp anh Phạm Mạnh Cương , đến vũ trường Ddêm Màu Hồng , 1950 Sainte Catherine Est, Montreal, cũng như không có thì giờ gặp nhạc sĩ Hoàng Nam, nhạc sĩ Lưu Bình .

Sau khi ăn xong , tôi có kể chuyện cười , biểu diễn một vài tiết mục như đàn môi, muỗng , và hát đồng song thanh cho các bạn .
Anh Lê Dinh, anh Bùi Tiến và cô Tư Ngọc Sương đưa tôi ra phi trường Dorval để tôi lấy máy bay Air France trở về Pháp .

Sau một tuần ở Montreal, tôi đã có dịp gặp gỡ một số bạn bè Việt Nam , lưu giữ nhiều kỷ niệm êm đẹp , có thêm bạn mới , khám phá những tiệm cơm Việt với những món ăn đặc thù và thấy sự phát triển thương mại của cộng đồng Việt Nam trong đời sống của thành phố Montreal . Sau 8 năm rời Montreal, bây giờ tái ngộ Montreal với một hình ảnh mới lạ
Tôi hy vọng sẽ có dịp trở lại Montreal để trình diễn cho cộng đồng Việt Nam hay có dịp nói chuyện về âm nhạc cho giới trẻ Việt Nam .

Trần Quang Hải (Paris)

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 21642007