Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Tiểu sử nhạc sĩ

GSTS Trần Văn Khê : GS Trần Văn Khê nói về Nghệ sĩ Đức Dậu



Tôi biết Đức Dậu từ hơn một phần tư thế kỷ, khi giáo sư Tô Vũ giới thiệu cho tôi dàn nhạc gõ Phù Đổng lúc đó vừa mới vào Nam làm việc cho công ty dịch vụ đường sắt. Thời gian đó Đức Dậu còn rất trẻ nên tôi thường liên hệ với Đức Lợi và Đức Dũng. Nhưng sau này, khi được Đức Dũng truyền nghề, Đức Dậu đã có thể biểu diễn bản “Thầy và Trò” và “Vó ngựa cấp báo” thật xuất sắc trong dịp tôi giới thiệu Trống Việt Nam tại trung tâm Idecaf, đồng thời Đức Dậu cũng đã đào tạo ra một số nhạc công trẻ mà sau này được biết đến dưới tên gọi “Nhạc gõ Phù Đổng 2”.


Lúc tôi còn ở bên Pháp, mỗi năm khi về nước đi điền dã, lần nào tôi cũng đến thăm và dùng cơm với các cháu trong dàn nhạc gõ Phù Đổng. Chính Đức Lợi đã mời tôi xem các nhạc khí mà Đức Dậu sưu tầm được từ Tây Nguyên. Tôi rất ngạc nhiên khi nghe Đức Dậu đánh đờn Bro, đờn K’ní rất đúng phong cách của những nghệ nhân Tây Nguyên mà tôi có cơ hội được nghe tại Buôn Mê Thuột. Đến lúc tôi về làm công việc thể nghiệm chương trình “Dạy Âm nhạc dân tộc cho cấp tiểu học” năm 2004 thì Đức Dậu đã đến cộng tác với tôi trong nhiều buổi giới thiệu những nhạc khí Tây Nguyên cho trẻ em nghe. Các em nhỏ đều rất thích thú. Khi Đức Dậu bứt một lá cây trước lớp học mà thổi lên một bản nhạc rất hào hứng, tôi ngạc nhiên hỏi cháu: “Con có tiêu chí lựa lá cây như thế nào để thổi hay không?” thì Đức Dậu trả lời: “Con có thể thổi với bất cứ lá cây nào con tìm được, vì chỉ nhìn qua hình dáng của lá thì con đã biết phải đặt lá như thế nào trong miệng để biến nó thành một nhạc khí”.

Đức Dậu thổi kèn lá

Năm 1949 khi tham dự cuộc thi “Nhạc khí dân tộc” tại Budapest, tôi cho rằng các nghệ sĩ Bulgaria đã giới thiệu cách thổi lá cây hoà chung với dàn nhạc giao hưởng rất thần tình. Nhưng khi gặp Đức Dậu thì tôi thấy rằng nhạc sĩ trẻ này thích nghi với mọi tình huống một cách rất nhạy bén, linh động, biết làm cho những vật vô tri giác bình thường trong thiên nhiên tưởng chừng vẫn ngủ vùi lặng im nay trở mình thức giấc, cất lên giọng nói, giọng ca đặc trưng đầy hơi thở tự nhiên của chính nó mà không cần phải có một sự phụ họa của bất kỳ nhạc cụ nào khác. Đức Dậu là một nghệ sĩ đa năng, may mắn được trời phú cho tài năng âm nhạc bẩm sinh, đôi tai thính nhạy và đôi bàn tay khéo léo, lại chịu khó luyện tập học hỏi nên lúc nào mọi thứ xung quanh Đức Dậu cũng có thể biến thành nhạc cụ, nhạc khí, tràn ngập không gian âm nhạc. Tài năng thôi chưa đủ, chính niềm đam mê âm nhạc dân tộc cháy bỏng một cách tuyệt đối mới có thể vẽ ra chân dung một nghệ sĩ Đức Dậu như ngày nay, dám mạnh dạn tự bỏ tiền bạc, công sức của bản thân để nuôi dưỡng niềm đam mê không ngừng lớn mạnh này trong việc sưu tầm nhạc cụ, nhất là bộ sưu tập khổng lồ những nhạc khí từ Tây Nguyên. Đồng thời niềm đam mê âm nhạc cũng thể hiện một cách nghiêm túc trong việc chịu khó tìm tòi học hỏi để nắm vững kỹ thuật biểu diễn từ những nghệ nhân sành sõi các nhạc cụ mà Đức Dậu sưu tầm được. Đức Dậu cho rằng làm như vậy mới có thể lột tả hết cái hồn cốt, cái tâm tư cuộc sống của từng dân tộc thể hiện trong đó.

Chỉ tiếc rằng trong việc tìm hiểu về các nhạc cụ Tây Nguyên, Đức Dậu chỉ đi đi về về nơi đó như một khách vãng lai chứ không thường trú trên núi rừng cùng bà con dân tộc. Tuy nhiên, tài năng thiên bẩm cộng với tinh thần nhiệt huyết như Đức Dậu, tôi mong rằng trên con đường âm nhạc, Đức Dậu có thể có một lúc nào đó học hỏi thêm về Dân Tộc Nhạc Học, kết hợp vừa nghiên cứu vừa biểu diễn để phục vụ cho nghề nghiệp của mình, cũng như truyền dạy cho đàn em, đàn cháu những hiểu biết về kỹ thuật lẫn nghệ thuật và nét văn hóa tinh thần địa phương trong các loại nhạc cụ. Đồng thời từ việc nghiên cứu nghiêm túc đó, Đức Dậu cũng có thể giới thiệu được một cách rõ ràng, chính xác, khoa học về âm nhạc Tây Nguyên cho bạn bè quốc tế thêm tường tận.

Bình Thạnh, tháng 11/2010

http://trantruongca.multiply.com/journal/item/259/259


•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 21636420