Music news from a Vietnamese traditional musician

Category » Phỏng vấn báo, radio

Ca sĩ Bạch Yến: Giọng ca gắn với chiếc áo dài

Ca sĩ Bạch Yến: Giọng ca gắn với chiếc áo dài

(PL)- Chị đã cùng chồng giới thiệu âm nhạc dân tộc Việt Nam ở hơn 70 nước.

Những ai có dịp gặp lại danh ca Bạch Yến ở phòng trà Văn Nghệ (TP.HCM) sau hơn 40 năm chị xa quê mới hiểu được người ca sĩ này nặng lòng với quê hương đến mức nào. Ngoài 60 nhưng nhờ chất giọng trầm và lối nói chuyện có duyên, dí dỏm của chị, những khán giả khó tính vẫn không thể không mềm lòng với Đêm đông, Giọt mưa thu... và cả những bản tình ca, dân ca Pháp, Mỹ, Tây Ban Nha...

Làm vua xứ ta hơn làm ma xứ người

Ca sĩ Bạch Yến sinh ra tại Sóc Trăng. Chín tuổi, chị bắt đầu làm quen với âm nhạc từ những sinh hoạt trong ca đoàn nhà thờ. Mười tuổi, chị cùng gia đình lên Sài Gòn định cư và đăng ký dự thi cuộc tuyển chọn tiếng hát thiếu nhi do Đài phát thanh Pháp Á tổ chức. Chị đoạt huy chương vàng của cuộc thi khi tròn 11 tuổi (1953). Từ đó, chị bắt đầu cộng tác với các chương trình ca nhạc dành cho thiếu nhi của đài.

Khi Đài phát thanh Pháp Á giải tán, Bạch Yến lại bắt đầu con đường ca hát ở các phòng trà, vũ trường. Cô bé 14 tuổi đã tự làm mình chững chạc bằng bộ áo dài và chút phấn son. Một phần do từ nhỏ được nuôi dạy trong môi trường nhà thờ nên Bạch Yến hát được những nhạc phẩm lời Pháp như Tango Blue, Étoile des Neiges... “Suốt thời gian này, những gì tôi hát chỉ là bắt chước những ca sĩ khác” - ca sĩ Bạch Yến kể. Chị hát từ nhạc Pháp đến các tác phẩm tiền chiến.

Năm 1957, chị được mọi người biết đến khi táo bạo hát ca khúc Đêm đông của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương theo lối slow rock. Cũng từ đó, Đêm đông gắn liền với tên tuổi Bạch Yến. Nhiều phòng trà lớn khác mời Bạch Yến về biểu diễn. Chị hát nhiều nhạc phẩm Anh và Pháp hơn. Đến năm 1961, chị cùng mẹ sang Pháp với mong muốn được học thanh nhạc, phương pháp trình diễn của phương Tây. Chị hát trong một nhà hàng ở Paris (Pháp) và được hãng Polydor mời thu âm. Từ năm 1961-1963, chị đã thu âm ba đĩa nhạc của Polydor và trình diễn ở một số nước châu Âu: Đức, Áo, Bỉ... Thế nhưng Bạch Yến đột ngột xin ngừng hợp đồng với Polydor để trở về Việt Nam vào cuối năm 1963 chỉ vì lý do “làm vua xứ ta hơn làm ma xứ người. Tôi xác định tôi đang nổi tiếng ở Việt Nam, tôi đi để học hỏi và trở về” - ca sĩ Bạch Yến tâm sự.

Khi về lại biểu diễn trong các phòng trà ở Sài Gòn, chị được hai sĩ quan Mỹ giới thiệu với chương trình truyền hình The Ed Sullivan show (chương trình ăn khách nhất của Mỹ trong khoảng thời gian 1950-1970 do Edward Vincent Sullivan sáng lập). “Hai sĩ quan này muốn người Mỹ thay đổi cách nhìn về người Việt Nam: Người Việt không phải là những người đóng khố, cởi trần như họ nghĩ. Dù vậy, tôi vẫn không thích qua Mỹ bởi trong thâm tâm tôi lúc đó Mỹ vẫn là một quốc gia kỳ thị chủng tộc nên lấy lý do chương trình không mời mẹ tôi đi cùng để từ chối. Thế mà sau cùng họ đã mời cả hai mẹ con tôi sang” - chị kể với nụ cười dí dỏm.

Hợp đồng của Bạch Yến cùng chương trình Ed Sullivan chỉ kéo dài trong vòng 12 ngày, song nhiều hoạt động ca nhạc khác đã đến với chị và chị đã ở lại Mỹ đến 12 năm (1965-1978). Có thể nói Bạch Yến là ca sĩ Việt Nam đầu tiên đến với Califonia, trình diễn tại 46 tiểu bang của Mỹ. Và đến nay chị là người duy nhất được trình diễn trong một chương trình với những tên tuổi nổi tiếng của Mỹ thời đó như Bob Hope, Bing Crosby, Pat Boone, Mike Douglas... Với những tên tuổi lớn, cô ca sĩ Việt Nam bé nhỏ khi đó vẫn không đủ tự tin. Chị kể một kỷ niệm vui: “Khi được thần tượng của mình là Frank Sinatra (ca sĩ, diễn viên người Mỹ từng đoạt Oscar, Quả cầu vàng...) mời ăn tối, tôi đã quá sợ mà nổi mề đay hết người nên lỡ dịp. Lần thứ hai, tôi phải nhờ mẹ đi cùng để nỗi sợ giảm bớt”.

Diễn nhạc dân tộc phải đơn sơ

Ca sĩ Bạch Yến: Giọng ca gắn với chiếc áo dài
Vợ chồng nghệ sĩ Trần Quang Hải - ca sĩ Bạch Yến. Ảnh: Blog Trần Quang Hải

Bởi không muốn mình bị nhầm lẫn với ai khác nên dù theo dòng nhạc twist nhún nhảy, dù trên sân khấu, trong dạ tiệc hay xuất hiện trước công chúng, Bạch Yến luôn mặc áo dài. Không biết có phải từ chiếc áo dài mộc mạc đó không mà duyên số đã gắn kết chị với nghệ sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc Trần Quang Hải (con trai giáo sư Trần Văn Khê). “Tôi gặp anh Hải lần đầu lúc anh chưa có dấu ấn gì về sự nghiệp lẫn đời sống vật chất nhưng anh là người tôi thương...” - chị bộc bạch.

Sau khi lập gia đình cùng nghệ sĩ Trần Quang Hải, cuộc đời danh ca tân nhạc Bạch Yến gần như chuyển sang trang mới. Chị nói đùa: “Nếu tân nhạc tôi đóng vai chính, anh Hải chỉ góp vui thì với âm nhạc dân tộc, anh Hải diễn, tôi theo xách đờn”. Thế nhưng để xách đờn được cho nghệ sĩ Quang Hải, ca sĩ Bạch Yến cũng phải gò mình khá nhiều. Chị kể: “Thật khó cho tôi khi quay về hát dân ca đúng theo truyền thống bởi âm hưởng nhạc phương Tây còn quá nhiều trong con người tôi lúc đó. Ngoài việc anh Hải thuyết phục tôi, hướng dẫn tôi cách nghe, cách thưởng thức nhạc dân tộc, tôi còn phải tự gò mình bằng nhiều cách”.

Không chỉ việc tập hát, làm quen với âm nhạc dân tộc mà ngay cả trong phong cách biểu diễn, ca sĩ Bạch Yến cũng buộc mình thay đổi: “Khi bạn trình diễn nhạc dân tộc ở nước ngoài, bạn sẽ phải là người Việt Nam mộc mạc đúng nghĩa nhất. Bởi người nước ngoài sẽ nhìn vào đó để hiểu về văn hoá, âm nhạc Việt Nam. Khi hát ca trù, quan họ, dân ca..., tôi không sơn móng tay, không đeo nữ trang, có chăng chỉ là đeo cái kiềng ở cổ, tức là sao cho giữ được nhiều nhất nét giản dị của người phụ nữ Việt Nam”. Nhờ tấm lòng với âm nhạc dân tộc, năm 1983, đĩa Nhạc dân ca cổ truyền Việt Nam của vợ chồng ca sĩ Bạch Yến đã nhận được Giải thưởng lớn về đĩa nhạc của Viện hàn lâm Charles Cros (Grand prix du disque de l’académie Charles Cros) của Pháp. Ngoài ra, vợ chồng chị còn luôn bên nhau trong những lần đem âm nhạc dân tộc giới thiệu với bạn bè quốc tế.

Khi ca sĩ Bạch Yến chuyển hướng con đường ca hát của mình, nhiều người từng bảo chị: “Hết chuyện hay sao mà đi hát nhạc ầu ơ ví dầu?”. Nhưng với chị: “Nhạc dân tộc không phải là “nhạc thời trang”, tự thân nó mang giá trị lâu bền”.

 

http://tintuc.xalo.vn/00-1044478378/ca_si_bach_yen_giong_ca_gan_voi_chiec_ao_dai.html

•• Âm nhạc cổ truyền

•• Nhạc mới

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•••• Nghệ sĩ từ trần

•• Nghiên cứu gia VN

•• Nhạc thiểu số

•• Tiểu sử ca sĩ

•• CA TRU

•• HÁT XẨM & TRỐNG QUÂN

•• Nhạc Hàn Quốc

•• Nhạc Nhựt Bổn

•• Nhạc Trung quốc

•• Nhạc Đông Nam Á

•• Nhạc Mông Cổ

•• Nhạc sắc tộc

•• Nhạc Tuva

•• song thanh tác giả khác

•• song thanh TQH

•• Giọng trị bịnh

•••• Chakra - Yoga

•• Ca sĩ Khoomei

•• Nghiên cứu gia Khoomei

•• Âm thanh học

•• Ngôn ngữ khác

•• Đàn Mội Hmông

•• Tiêm ban sach và nhac cu

•• Tiểu sử dân tộc nhạc học gia

•• Trang nhà dân tôc nhac hoc

•• Phân mêm : Phân tach bôi âm

•• Muông

•• Tran Quang Hai

•• Nhac si Viêt Nam

•• Hat dông song thanh

•• Bach Yên

•• VIDEO/CD trên WEB

•• Nhạc Việt cổ truyền

•• Đàn Môi

•• Tiểu sử nhạc sĩ

•• Tiểu sử

•• Phỏng vấn báo, radio

•• Bài viết

Visitors: 22057813